آيا آمريکا از اردن به سوريه حمله ميکند؟
حاميان منطقهاي براندازي دولت سوريه از طريق دخالت خارجي گرچه بهظاهر عزم خود را در اين زمينه جزم کردهاند اما همچنان نسبت به ريسک بالاي اين سناريو ترديد دارند، به ويژه اينکه آمريکا همواره ثابت کرده نسبت به همپيمانان ديرينه خود وفادار باقي نخواهد ماند، اين ترديد يکشنبه با تماس تلفني 'جان کري' وزير خارجه آمريکا با همتاي سوري خود و همچنين سفر 'جفري فلتمن' ديپلمات آمريکايي در قالب معاونت بان کي مون دبيرکل سازمان ملل متحد به ايران تشديد هم شد.
يک منبع آگاه از مرکز فرماندهي نيروهاي مسلح اردن خبر داد که فرماندهان ارشد نظامي و رؤساي ستادهاي مشترک غربي و عربي شامل آمريکا، کانادا، فرانسه، آلمان، ايتاليا، ترکيه، قطر، عربستان و برخي کشورهاي جهان به دعوت سرلشگر مشعل الزبن و فرمانده نيروهاي مرکزي آمريکا ژنرال لويد اوستن در جلسهاي با حضور مارتين دمپسي رئيس ستاد مشترک آمريکا در چند روز آينده در اين کشور برگزار ميشود.
اين نشست امنيتي اولين تجمع بزرگ فرماندهان امنيتي و نظامي از کشورهاي همسو با آمريکا و غرب بعد از مانور شير در کمين 2 است که در همسايگي جنوب سوريه برگزار ميشود.
خبرگزاري رسمي اردن هدف از برگزاري نشست فوق را بررسي امور مربوط به منطقه، تحولات و آثار زيانبار بحران سوريه و بررسي همکاريهاي امنيتي اردن با ديگر کشورها و حفظ امنيت و ثبات در اين کشور اعلام کردهاند.
لشگرکشي امنيتي- نظامي در منطقه
اين نشست اگرچه يک نشست معمول و دورهاي امنيتي به شمار ميآيد اما در حالي در شرايط ملتهب منطقهاي برگزار ميشود که با پيروزيهاي مکرر ارتش سوريه بر تروريستهاي مسلح در جبهههاي مختلف در سوريه، دشمنان مداخلهجوي اين کشور به ناکارآمدي استفاده از گروهکهاي تروريستي براي براندازي دولت بشار اسد اذعان کردهاند.
از سوي ديگر بندر بن سلطان مأمور آمريکا براي پيشبرد سياستهاي اين کشور در سوريه نيز تلاش زيادي را براي قانع کردن کشورهاي مختلف منطقهاي براي آغاز حمله به سوريه به کارگرفته است، وي حتي اخيرا سفري محرمانه به روسيه داشته که تحليلگران مسايل بينالمللي اعتقاد دارند اين سفر در راستاي اطلاع از تازهترين مواضع اردن درباره اين حمله و پيشنهاد معاملههاي بزرگ به اين کشور در راستاي سکوت يا جانبداري از حمله خارجي به سوريه بوده است.
خبرگزاري رويترز در اين راستا اعلام کرد که بندر بن سلطان اخيرا موفق شده عبدالله دوم شاه اردن را قانع به همکاري براي حمله به سوريه از خاک اين کشور نمايد، بندر در مقابل تعهد داده بدهيهاي اردن را پرداخت نمايد و کمکهاي فوري سه ميليارد دلاري به اين کشور بدهد. وي همچنين تضمين کرده که امنيت اردن امنيت رياض است.
در پي همين معامله بود که عبدالله النسور نخستوزير اردن چند ساعت پيش از ادعاي تروريستهاي سوري مبني بر حمله شيميايي به الغوطه در اظهاراتي مطبوعاتي گفت که اردن براي همه احتمالات در زمينه بحران سوريه از جمله حمله شيميايي آماده است.
همزمان با افزايش آمادگيهاي ديپلماتيک رجزخوانيهاي نظامي نيز عرصه جهاني را به ميدان صفآرايي قدرتهاي بين المللي در سورهي تبديل کرده است. "چاک هگل" وزير جنگ آمريکا، شنبه با اعلام استقرار چهارمين ناو مجهز به موشکهاي کروز آمريکا در درياي مديترانه، گفت: در صورتي که باراک اوباما تصميم به حمله به سوريه بگيرد، فرماندهان نظامي آمريکا "گزينههايي" را براي وي آماده کردهاند.
هگل با خودداري از ارائه جزئيات درباره شمار نيروهاي جابه جا شده و تسليحات آنها گفت: وزارت دفاع امريکا (پنتاگون) موظف است، گزينه ها و همه احتمال ها را در اختيار اوباما قرار دهد.
در طرف مقابل روسيه نيز نسبت به اتهامزني درباره کاربرد سلاح شيميايي در سوريه قبل از معلوم شدن نتايج تحقيقات سازمان ملل هشدار داد. مسکو اتهامزني زودهنگام عليه سوريه با هدف حمله نظامي به اين کشور را"اشتباهي فجيع" خواند و از طرف هاي ديگر خواست در اين رابطه عجولانه رفتار نکنند.
اردن؛ قرباني طمع غرب در قبال حمله به سوريه
بسياري از تحليلگران مسايل نظامي و امنيتي لشگرکشي امنيتي اخير در اردن را بيارتباط با شرايط منطقهاي نميدانند، بويژه اينکه حاميان تروريستهاي سوري با دروغ پردازيهاي اخير خود در مورد استفاده از سلاحهاي شيمايي از سوي دولت بشار اسد عليه غير نظاميان در خان العسل و الغوطه، زمينه را براي فريب افکار عمومي در راستاي آغاز اين حمله نيز مساعد ميکنند.
به اعتقاد کارشناسان مسايل منطقهاي در شرايط کنوني، هدف از برگزاري اين نشست امنيتي در اردن، آمادهسازي نيروها و رايزني در مورد چگونگي حمله به سوريه و بررسي راهکارهاي اساسي تعامل با شرايط بعد از آغاز جنگ است.
شواهد و قرائن زيادي در عرصه داخلي و بينالمللي اردن وجود دارد که مي تواند اثبات کننده اين مدعا باشد، برخي از اين شواهد عبارتند از:
- تغيير و اصلاح دولت اردن و حضور نيروهاي تکنوکرات تحصيلکرده آمريکا وغرب در رأس دولت.
- تبديل شدن اردن به نمايشگاهي براي تجهيزات نظامي کشورهاي امپرياليستي و مزدوران آن، در اين راستا در دو سال گذشته دو مانور گسترده با عنوان شير در کمين با حضور نزديک به 20 کشور در اردن برگزار شده و نمايشگاههاي تجهيزات جاسوسي سوفکس نيز در حاشيه همين مانورها برگزار شد. اجلاس امنيتي اخير نيز با حضور تعداد زيادي از همين کشورها در آيندهاي نزديک برگزار ميشود.
- حضور پرشمار نيروهاي آمريکايي و غربي در اين کشور، البته هيچ آمار دقيقي از سوي طرف اردني در اين رابطه منتشر نشده، اما گزارشهاي رسمي آمريکا از حضور هزار نيروهاي ويژه آمريکايي در اردن حکايت دارد که مأموريتهاي مختلف نظير آموزش نظامي تروريستهاي سوري، فعاليتهاي جاسوسي و هماهنگي اتاقهاي عمليات تروريستها در مرز اردن را دنبال ميکنند. منابع غير رسمي آمار نيروهاي آمريکايي، اسرائيلي و اروپايي مستقر در اردن را بيشتر از اين ارقام اعلام ميکنند.
- وارد کردن تجهيزات پيشرفته نظامي شامل جنگدههاي اف 16، نصب موشکهاي پاتريوت و اعطاي 100 تانک پيشرفته و خودروهاي زرهي به بهانه مانور شير در کمين 2 و ابقاي آنها در اردن. (در مقالات پيشين مشرق درباره مانور شير در کمين به تفصيل از اين موضوع سخن گفته شد.
- درخواست رسمي محمد المومني سخنگوي دولت اردن براي فروش هواپيماهاي شناسايي بدون سرنشين به اردن. اين در حالي است که پايگاه هوايي نظامي نزديک مفرق همواره از 2003 يعني بعد از حمله به عراق رابط نيروهاي آمريکايي با اسرائيلي در خط بغداد-اردن- حيفاء بوده است.
- ورود اوليه واحدهاي کماندويي اسرائيلي، آمريکايي و غربي در قالب مخالفان مسلح سوري در 17 آگوست و حضور دسته دوم در 19 آگوست از طريق مرز اردن به سوريه. روزنامه فرانسوي لوفيگارو در شماره روز پنجشنبه خود نوشت که گروههاي تروريستي که از سوي نيروهاي آمريکايي واسرائيلي در اردن آموزش ديده بودند، اخيرا وارد سوريه شده و به سمت دمشق در حرکت هستند.
اين روزنامه تعداد اين نيروها را 300 نفر ارزيابي کرده و افزود که قطعا نيروهاي ويژه اسرائيلي و اردني نيز آنها را ياري ميکنند. علاوه بر اينها نيروهايي از سازمان جاسوسي آمريکا نيز در ميان اين افراد هستند، آنها روز 17 آگوست از مرزها عبور کردهاند و گروه دوم دو روز بعد به آنها ملحق شدهاند.
- تاکيد مسئولان اردني به خصوص نخستوزير به نگراني از انتشار و استفاده از سلاحهاي شيمايي و ضرورت آمادگي لازم براي مقابله با آن. جالب اينجا بود که اظهارات النسور يک روز پيش از ادعاي تروريستها درباره حمله شيميايي دولت به غير نظاميان مطرح شد. بعد از انتشار اخبار اين حمله نيز محمد المؤمني سخنگوي دولت اردن ضمن ابراز نگراني و محکوم کردن استفاده از سلاحهاي شيميايي در سوريه، اين حادثه را «جنايتي وحشتناک» خواند و خواستار شناسايي و مجازات عاملان اين حادثه شد.
وي در اظهاراتي که تحليلگران آن را زمينه سازي براي حمله خارجي به سوريه از طريق امان تحليل ميکنند، گفت که اين اقدام نقض خطرناک قوانين بين المللي است و امنيت ملي اردن را نيز تهديد ميکند.
- صحنهسازي درباره استفاده از سلاحهاي شيميايي در الغوطة سوريه و تلاش جبهه غربي براي محکوميت بينالمللي سوريه.
- حضور بيدليل احمد الجربا رئيس ائتلاف مخالفان سوري در منطقه درعا براي برگزاري نماز عيد فطر. اين منطقه در اختيار مخالفان مسلح سوري است و نزديکترين نقطه سوريه به اردن مي باشد. حضور وي در اين منطقه مرزي که بدون ذکر دليلي براي آن انجام شد، نشان دهنده تشديد هماهنگيهاي مخالفان تروريست با دولت اردن و نمايندگان خارجي مستقر در مرزهاي اين کشور است.
سناريوي آمريکايي براي حمله به سوريه
بنابر سناريويي که آمريکا براي حمله احتمالي قريب الوقوع به سوريه تعريف کرده، نيروهاي مهاجم سعي خواهند کرد يک منطقه بيطرف را در مناطق مرزي جنوب سوريه ايجاد کنند، اين منطقه بيطرف از يک طرف ميتواند حالت پرواز ممنوع را در سوريه حمايت کند و از طرفي ديگر به منطقهاي امن براي آموزش تروريستهاي سوري با هدف تغيير در موازنه قدرت در اين کشور تبديل شود. سامانههاي پاتريوت و جنگندههاي اف 16 آمريکا که به اردن داده، کمک زيادي در اجراي منطقه پرواز ممنوع در سوريه خواهند کرد.
اين در حالي است که به گفته منابع متعدد براي انبار کردن تجهيزات از سوي تروريستها در شرايط جنگي و به علت کمبود سلاح ارسالي از سوي عربستان براي شرايط بعد از آغاز جنگ، برخي مقامات اردني و تاجران معروف در اين کشور نيز وارد معاملههاي سلاح و انتقال سلاح هاي قاچاق براي تروريستهاي سوري در خاک اين کشور شدهاند.
عامر السبايلة کارشناس مسايل نظامي منطقهاي در مقاله روز پنجشنبه خود در روزنامه لبناني الاخبار با اعلام اين خبر تاکيد کرد که تاجران اردني در نشستهاي داخلي خود به حجم بالاي تسليحاتي که به تروريستهاي سوري دادهاند، افتخار ميکنند، تروريستهاي سوري مستقر در داخل اين کشور نيز به دريافت اين تسهيلات از سوي اردن اذعان دارند.
نويسنده اين مقاله به هماهنگيهاي اردن و عربستان سعودي در اين رابطه اشاره کرده و نوشت که سلمان بن سلطان معاون وزير دفاع عربستان که به تازگي به اين سمت منصوب شده، اخيرا بارها در مناطق مختلف اردن ديده شده و حتي در اين کشور اقامت نيز داشته است، سلمان برادر بندر بن سلطان است و شخصا بر تجهيز لوجستيک تروريستها در سوريه از طريق اردن نظارت دارد.
بودن يا نبودن؛ مسأله اين است
حاميان منطقهاي براندازي دولت سوريه از طريق دخالت خارجي گرچه عزم خود را در اين زمينه جزم کردهاند، اما همچنان نسبت به ريسک بالاي اين سناريو ترديد دارند، بويژه اينکه آمريکا همواره ثابت کرده نسبت به هم پيمانان ديرينه خود وفادار باقي نخواهد ماند، اين ترديد يک شنبه با تماس تلفني جان کري وزير خارجه آمريکا با همتاي سوري خود و همچنين سفر جفري فلتمن ديپلمات آمريکايي در قالب معاونت بان کي مون دبيرکل سازمان ملل متحد به ايران تشديد هم شد.
عربستان در حالي روي مهره سوريه قمار ميکند که ميداند در صورت پيروزي بشار اسد بر توطئه جهاني عليه محور مقاومت، رياض مقصد بعدي انقلابهاي عربي خواهد بود، اوضاع يمن و بحرين نيز نگرانيهاي سعوديها را در اين رابطه افزايش داده است، به همين علت است که اين کشور تمام توان مالي، ديپلماتيک و سياسي خود را براي موفقيت در اين جبهه به کار برده است.
خوشرقصيهاي اردن نيز براي آمريکا و طرف سعودي در راستاي دريافت مساعدتهاي مادي براي تامين کسري بودجه و بدهي 24 ميلياردي اردن است، گرچه به نظر مقامات اين کشور اين راهکار ميتواند آنها را از بحران مالي موجود در اين کشور برهاند، اما چالشهاي امنيتي بزرگتري براي آنها در پي خواهد داشت.
ورود به باتلاق سوريه که تاکنون سران منطقهاي از جمله شيخ حمد بن خليفه امير قطر و محمد مرسي رئيس جمهور مصر را به زير کشيده و رجب طيب اردوغان را تا آخرين پلههاي سقوط تهديد کرد، ميتواند براي دولت متزلزل اردن و شرايط نابسامان اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي اين کشور خطرناکتر باشد و موجوديت خاندان هاشمي اردن که رکورددار فساد حاکميتي هستند را با مشکل جدي مواجه کند.
منبع:خبرگزاري مشرق