پایگاه اطلاع رسانی ستادنماز جمعه نیشابور

در روايات، روزه جزء‌ ارکاني حساب شده که اسلام بر آن بنا شده است و همين امر، اهميت و عظمت اين عبادت را نشان مي‌دهد؛ از طرفي، روزه‌خواري بدون عذر در ماه رمضان، سبب خروج روح ايمان مي‌شود.

ماه مبارک رمضان از راه مي‌رسد، ماه صيام و روزه‌داري، ماهي که به طور خاص به خداوند منسوب شده است و با برکت، رحمت و مغفرت همراه است. ماه نزول قرآن، دربردارنده شب با عظمت قدر، ماهي که افضل ماه‌هاي سال است و روزها و شب‌هاي آن و ساعات و لحظات آن برترين زمان‌ها مي‌باشد.

در اين ماه نفس‌ها تسبيح و خوابيدن عبادت است. شقي و بدبخت است کسي که در اين ماه با عظمت، مورد غفران و بخشش خداوند متعال قرار نگيرد. هنگام نماز در اين ماه، برترين ساعاتي است که خداوند با رحمت  به بندگانش نظر مي‌کند و دعا کردن در اين لحظات از امتياز خاصي برخوردار است. ثواب قرائت يک آيه در اين ماه معادل يک ختم قرآن است. کسي که يک نماز مستحبي در اين ماه بخواند، خداوند برائت از آتش برايش مي‌نويسد. اداي نماز واجب هفتاد برابر ثواب، در غير ماه رمضان دارد. درهاي بهشت در اول اين ماه باز مي‌شود و در آخر آن بسته مي‌گردد.

در عظمت و اهميت روزه، همين بس که از ارکان دين اسلام شمرده شده است.

نکته ديگري که در اهميت روزه ماه رمضان مي‌توان به آن اشاره کرد، کفاره سنگين است، براي کسي که عمدا و بدون عذر روزه نگيرد و عبارت از يکي از اين سه چيز مي‌باشد:

الف)آزاد کردن برده

ب)شصت روز روزه که سي و يک روز آن بايد پشت سر هم باشد.

ج)سير کردن شصت فقير

فرازي از دعاي ورورد به ماه مبارک رمضان

امام سجاد عليه‌السلام به محضر خداوند عرضه مي‌دارد: ...اللَّهُمَّ اشْحَنْهُ بِعِبَادَتِنَا إِيَّاکَ، وَ زَيِّنْ أَوْقَاتَهُ بِطَاعَتِنَا لَکَ، وَ أَعِنَّا فِي نَهَارِهِ عَلَى صِيَامِهِ، وَ فِي لَيْلِهِ عَلَى الصَّلَاةِ وَ التَّضَرُّعِ إِلَيْکَ، وَ الْخُشُوعِ لَکَ، وَ الذِّلَّةِ بَيْنَ يَدَيْکَ حَتَّى لَا يَشْهَدَ نَهَارُهُ عَلَيْنَا بِغَفْلَةٍ، وَ لَا لَيْلُهُ بِتَفْرِيطٍ...؛ ...خداوندا، ماه رمضان را از زمزمه عبادت ما پرساز و شب و روزش را به طاعات ما آراسته گردان. ما را يارى ده که روزهايش را روزه بداريم و شب‌هايش را به نماز و تضرع و خشوع و مذلّت در پيشگاه تو به سحر رسانيم، تا مبادا که روزهايش به غفلت ما و شب‌هايش به سهل انگارى ما شهادت دهند... . صحيفه سجاديه/دعاء 44

هلال ماه و دعاي رسول خدا صلي الله عليه و‌ آله

امام باقر عليه‌السّلام فرمودند: رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم هنگامى که به هلال ماه رمضان مى‏نگريستند، رو به قبله نموده و دعا مى‏کردند:

اللّهمّ أهلّه علينا بالأمن و الإيمان و السّلامة و الإسلام و العافية المجلّلة و الرّزق الواسع و دفع الأسقام و تلاوة القرآن و العون على الصّلاة و القيام. اللّهمّ سلّمنا لشهر رمضان و سلّمه لنا و تسلّمه منّا حتّى ينقضى شهر رمضان و قد غفرت لنا؛ خداوندا، اين ماه را همراه با امنيت و ايمان، و سلامتى و اسلام، و تندرستى شکوه‏مند، و روزى وسيع، و دفع بيماري‌ها، و تلاوت قرآن، و يارى بر نماز و روزه، بر ما نو بگردان. خداوندا، ما را براى ماه رمضان سالم نگه‏دار و آن را نيز براى ما سالم بدار، و آن را از جانب ما بپذير، تا ماه رمضان در حالى تمام شود که ما را آمرزيده باشى.

آن‌گاه رو به مردم کرده و مى‏فرمود: اى مسلمانان! هنگامى که هلال ماه رمضان ظاهر شد، شيطان‌هاى رانده شده زنجير مى‏شوند؛ درهاى آسمان، درهاى بهشت‌ها و درهاى رحمت گشوده مى‏شوند؛ درهاى جهنم بسته شده، دعا مستجاب شده و به هنگام هر افطار خداوند آزادشدگانى دارد که آنها را از آتش جهنم آزاد مى‏کند و هر شب منادى ندا مى‏دهد: «آيا سائلى هست؟ آيا استغفارکننده‏اى هست؟ خدايا! به هر خرج‏کننده‏اى عوض و به هر بخيلى تلف، عنايت فرما» و هنگامى که هلال شوال حلول کند، به مؤمنين ندا مى‏کنند: بامدادان براى گرفتن جايزه برويد که آن روز، روز جايزه است. آن‌گاه امام باقر عليه السّلام فرمودند: آگاه باشيد! سوگند به کسى که جانم به دست اوست، اين جايزه درهم و دينار نيست. ثواب الاعمال و عقاب الاعمال/صدوق/ص64

افضل اعمال در اين ماه

اميرالمؤمنين عليه‌السلام از پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله پرسيد که افضل اعمال در اين ماه چيست؟ حضرت فرمود: يَا أَبَا الْحَسَنِ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ فِي هَذَا الشَّهْرِ الْوَرَعُ عَنْ مَحَارِمِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ؛‌ برترين اعمال در اين ماه چشم پوشي از حرام‌هاي الهي و گناه نکردن است. عيون اخبار الرضا/صدوق/ج1/ص297

ويژگي ايام ماه رمضان

سعيد بن جبير مي‌گويد به ابن عباس گفتم: ثواب کسى که ماه رمضان‏ را روزه‏ دارد و حق آن را بشناسد چيست؟ گفت: اى پسر جبير! آماده باش تا به تو حديثى بگويم که گوش‌هايت نشنيده باشد و به دلت خطور نکرده باشد؛ دل خود را براى آن‌چه پرسيدى فارغ کن که آن‌چه خواستى علم اولين و آخرين است. سعيد بن جبير مي‌گويد از پيش او آمدم و خودم را براى فردا آماده کردم.

سپيده دم، نزد او رفتم و نماز صبح را اقامه کردم و حديث را به او ياد آور شدم. رو به من کرد و گفت: بشنو آن‌چه مي‌گويم؛ رسول خدا صلي الله عليه و آله مي‌فرمود: اگر بدانيد آن‌چه شما در ماه رمضان داريد براى خدا بيشتر شکر مي‌کرديد.

شب اول، خدا همه گناهان امتم را از پنهان و آشکار مي‌آمرزد و براى شما دو هزار هزار[دو ميليون] درجه بالا مي‌برد و پنجاه شهر[در بهشت] براى شما مي‌سازد.

روز دوم، خداوند به هر قدمى که در آن روز برداشته‏ايد، عبادت يک سال و ثواب پيامبرى از پيامبران را براى شما مى‏نويسد و روزه يک سال را براى شما ثبت مى‏کند.

روز سوم، خداوند به شماره هر مويى که بر بدن داريد، قبّه‏اى در فردوس به شما مى‏دهد که از مرواريد سفيد ساخته شده و بر بالاى آن دوازده هزار اتاق از نور است و در زيرش نيز دوازده هزار اتاق از نور وجود دارد که در هر اتاقى هزار تخت است و بر هر تختى حوريه‏اى نشسته است و هر روز هزار فرشته بر شما وارد مى‏شود که هر فرشته‏اى هديه‏اى به همراه دارد.

روز چهارم، خداوند هفتاد هزار کاخ در بهشت جاودان به شما عطا مى‏کند که در هر کاخى هفتاد هزار اتاق و در هر اتاقى پنجاه هزار تخت قرار دارد؛ بر هر تختى حوريه‏اى نشسته است؛ در برابر هر حوريه‏اى هزار کنيز به خدمت ايستاده است که روسرى هر يک از آنان از دنيا و همه آن‌چه در دنياست بهتر است.

روز پنجم، خداوند هزار شهر در «جنة المأوى» به شما ارزانى مى‏دارد که در هر شهرى هفتاد هزار خانه و در هر خانه‏اى هفتاد هزار سفره و بر هر سفره‏اى هفتاد هزار کاسه و در هر کاسه‏اى شصت هزار نوع غذاست که هيچ کدام به يک ديگر شباهت ندارند.

روز ششم، خداوند صد هزار شهر در «دار السّلام» به شما عطا مى‏کند که در هر شهرى صد هزار خانه وجود دارد، در هر خانه‏اى صد هزار اتاق است، در هر اتاقى صد هزار تخت زرّين قرار دارد که طول هر تختى هزار ذراع است و بر هر تختى همسرى از حوريان بهشتى نشسته است که داراى سى هزار گيسوى بافته شده با مرواريد و ياقوت است که هر گيسو را يک صد کنيز در دست دارند.

روز هفتم، خداوند به شما در «جنّة النعيم» پاداش چهل هزار شهيد و چهل هزار صديق عطا مى‏کند.

روز هشتم، خداوند ثوابى مانند ثواب عمل شصت هزار عابد و شصت هزار زاهد به شما مى‏دهد.

روز نهم، خداوند پاداش هزار عالم و هزار معتکف و هزار سرباز مرزبان به شما ارزانى مى‏دارد.

روز دهم، خداوند هفتاد هزار حاجت شما را بر مى‏آورد. خورشيد، ماه، ستارگان، چهار پايان، پرندگان و درندگان، هر سنگ و ريگ و هر تر و خشکى و همه ماهيان درياها و برگ‌هاى درختان براى شما آمرزش مى‏طلبند.

روز يازدهم، خداوند براى شما ثواب چهار حجّ و چهار عمره را که هر حجّى همراه پيامبرى از پيامبران و هر عمره‏اى با صدّيق يا شهيدى به جا آورده شود، مى‏نويسد.

روز دوازدهم، خداوند براى شما مقرر مى‏سازد که گناهانتان را به حسنات تبديل کند؛ حسنات شما را چندين برابر سازد و در برابر هر حسنه‏اى هزار هزار(يک ميليون) حسنه براى شما بنويسد.

روز سيزدهم، خداوند مانند عبادت اهل مکّه و مدينه را براى شما ثبت مى‏کند و به شماره هر سنگ و کلوخى که ميان مکّه و مدينه است، شفاعت نصيب شما مى‏گرداند.

روز چهاردهم، چنان باشيد که گويى آدم و نوح و پس از آنان ابراهيم و موسى و پس از آنان داود و سليمان را ملاقات کرده‏ايد و گويى با هر پيامبرى دويست سال خدا را عبادت نموده‏ايد.

روز پانزدهم، خدا هر حاجتى از حاجت‌هاى دنيا و آخرت شما را بر مى‏آورد؛ ثواب عمل ايّوب را به شما مى‏دهد و دعايتان را مستجاب مى‏کند. حاملان عرش براى شما آمرزش مى‏طلبند. روز قيامت خداوند چهل نور به شما عطا مى‏کند که ده نور از جانب راست و ده نور از جانب چپ و ده نور از جلو و ده نور از پشت سر شماست.

روز شانزدهم، خداوند اين پاداش را به شما مى‏دهد که وقتى از قبر بيرون آمديد، شصت حلّه به شما عطا مى‏کند که بپوشيد و ناقه‏اى مى‏فرستد که بر آن سوار شويد و ابرى را روانه مى‏کند که در برابر گرماى آن روز بر سر شما سايه افکند.

روز هفدهم، خداوند بزرگ مى‏گويد: من همه آنان و پدرانشان را آمرزيدم و سختي‌هاى روز قيامت را از ايشان برداشتم.

روز هيجدهم، خداوند به جبرئيل و ميکائيل و اسرافيل و حاملان عرش و کرسى و کرّوبيان فرمان مى‏دهد که براى امّت محمّد صلي الله عليه و ‌آله تا سال آينده استغفار کنند و در روز قيامت خداوند ثواب مسلمانان بدر را به شما عطا خواهد کرد.

روز نوزدهم، هيچ فرشته‏اى در آسمان‌ها و زمين باقى نمى‏ماند، مگر آن‌که از پروردگارش اجازه مى‏گيرد که هر روز به زيارت قبر شما بيايد و با هر فرشته‏اى هديه و شربتى است.

وقتي روز بيستم تمام شود، خداوند هفتاد هزار فرشته به سوى شما مى‏فرستد تا شما را از هر شيطان رانده‏شده‏اى حفظ کند. براى شما در برابر هر روزه‏اى که گرفته‏ايد پاداش صد سال روزه را مى‏نويسد؛ ميان شما و آتش دوزخ خندقى قرار مى‏دهد و به شما ثواب کسى را مى‏دهد که تورات و انجيل و زبور و فرقان را تلاوت کرده است. خداوند به شماره هر پرى از پرهاى جبرئيل عبادت يک سال را براى شما مى‏نويسد و ثواب تسبيح عرش و کرسى را به شما عطا مى‏کند و به تعداد هر آيه‏اى در قرآن، هزار حوريه به شما تزويج مى‏کند.

روز بيست و يکم، خداوند قبر شما را هزار فرسخ فراخ مى‏سازد و تاريکى و وحشت را از شما بر مى‏دارد و قبرهايتان را مانند قبور شهيدان قرار مى‏دهد و چهره‏هايتان را هم‌چون چهره يوسف فرزند يعقوب عليهما‌السلام زيبا مى‏کند.

روز بيست و دوم، خداوند فرشته مرگ را همان گونه که به سوى پيامبران مى‏فرستد، به سوى شما نيز مى‏فرستد و ترس نکير و منکر را از شما بر مى‏دارد و اندوه دنيا و عذاب آخرت را از شما باز مى‏دارد.

روز بيست و سوم، به همراه پيامبران و صدّيقان و شهيدان و شايستگان بر صراط مى‏گذريد و چنان باشيد که گويى هر يتيمى را از امّت من سير کرده و هر برهنه‏اى را از امّت من پوشانده‏ايد.

روز بيست و چهارم، هيچ يک از شما از دنيا بيرون نمى‏رود مگر آن‌که جايگاه خود را در بهشت مى‏بيند و به هر يک از شما ثواب هزار مريض و ثواب هزار غريب که در راه اطاعت خدا بيرون آمده‏اند، ارزانى مى‏دارد و پاداش آزاد کردن هزار برده از فرزندان اسماعيل عليه‌السلام را به شما عطا مى‏کند.

روز بيست و پنجم، خداوند هزار قبّه سبز در زير عرش براى شما بنا مى‏کند که بالاى هر قبّه‏اى خيمه‏اى از نور برپاست و خداوند خطاب مى‏کند: اى امّت محمّد! من پروردگار شمايم و شما بندگان و کنيزان من هستيد؛ در سايه عرش من زير اين قبّه‏ها آرام گيريد و بخوريد و بياشاميد، گوارايتان باد که هيچ ترسى نخواهيد داشت و اندوهگين نخواهيد شد. اى امّت محمد! به عزّت و جلالم سوگند که شما را چنان به سوى بهشت بر مى‏انگيزم که گذشتگان و آيندگان همه از شما در شگفت شوند و بر سر هر يک از شما هزار تاج از نور خواهم گذاشت. هر يک از شما را بر ناقه‏اى از نور سوار خواهم کرد که زمام آن از نور است و در آن زمام هزار حلقه زرّين قرار دارد که بر هر حلقه‏اى که بر آن است، فرشته‏اى از فرشتگان گمارده شده و در دست هر فرشته‏اى عمودى از نور قرار دارد، تا اين‌که بى‏حساب وارد بهشت شويد.

روز بيست و ششم، خداوند به شما نظر رحمت مى‏افکند و همه گناهانتان را به جز خون‌هايى که به ناحق ريخته و اموالى که به ناروا تصرف کرده‏ايد، مى‏آمرزد و خانه شما را هر روز هفتاد بار از غيبت و دروغ و تهمت پاک مى‏گرداند.

روز بيست و هفتم، شما چنان باشيد که گويى هر مرد و زن مؤمنى را يارى کرده و هفتاد هزار برهنه را پوشانده و هزار سرباز مرزبان را خدمت کرده و همه کتاب‌هايى را که خداوند بر پيامبرانش فرو فرستاده است قرائت کرده‏ايد.

روز بيست و هشتم، خداوند در «جنّة الخلد» صد هزار شهر از نور براى شما بنا مى‏کند؛ در «جنّة المأوى» صد هزار کاخ نقره‌اي به شما ارزانى مى‏دارد؛ در «جنّة النعيم» صد هزار خانه از عنبر خاکسترى رنگ به شما عطا مى‏کند؛ در «جنّة الفردوس» صد هزار شهر به شما مى‏دهد که در هر شهرى هزار حجره است؛ در «جنّة الخلد» صد هزار منبر از مشک به شما ارزانى مى‏دارد که در درون هر منبرى هزار اتاق از زعفران قرار دارد و در هر اتاقى هزار تخت از مرواريد و ياقوت نهاده شده که بر هر تختى همسرى از حوريان بهشتى نشسته است.

روز بيست و نهم، خداوند هزار هزار(يک ميليون) محلّه به شما عطا مى‏کند که در هر محلّه‏اى قبّه‏اى سفيد رنگ وجود دارد؛ در هر قبّه‏اى تختى از کافور سفيد نهفته است که بر هر تختى هزار بستر از ديباى نازک سبز پهن گرديده؛ بر هر بسترى حوريه‏اى آرميده است که هفتاد هزار حلّه بر تن دارد و سرش داراى هشتاد هزار گيسو است که هر گيسويى با مرواريد و ياقوت زينت يافته است.

و زماني که  سى روز تمام شود، خداوند براى شما در برابر هر روزى که بر شما گذشته است پاداش هزار شهيد و هزار صدّيق خواهد نوشت، عبادت پنجاه سال براى شما ثبت مى‏کند، در برابر هر روزى روزه، دو هزار روز براى شما مى‏نويسد و به شماره آن‌چه رود نيل مى‏روياند درجات شما را بالا مى‏برد و برات آزادى از آتش دوزخ و عبور از صراط و ايمنى از عذاب را براى شما خواهد نوشت... . امالي صدوق/مجلس دوازدهم/ص48  

طلب آمرزش فرشتگان براي روزه داران

محمد بن مسلم از امام باقر عليه‌السلام نقل مي‌کند که فرمود: به راستى براى خداى تبارک و تعالى فرشتگاني است که موکّل به روزه‌داران هستند؛ هر روز ماه رمضان تا پايانش براى آنها طلب آمرزش مي‌کنند و هنگام افطار، روزه‏داران را ندا مي‌کنند که بشارت باد به شما اي بندگان خدا! اندکى گرسنه شديد و به زودى بسيار سير مي‌شويد، مبارک شديد و مبارک باشيد.[اين روند هست] تا اين‌که شب آخر ماه رمضان ندا مي‌کنند: بشارت باد بندگان خدا! خداوند گناهان شما را آمرزيد و توبه شما را پذيرفت، نظر کنيد که در آينده چگونه خواهيد بود. امالي صدوق/مجلس 13/ص54

شرطي سخت!

جابر روايت کرده است که امام باقر عليه‌السلام به او فرمود: اى جابر! هر کس ماه رمضان‏ را درک کند و روزهاى آن را روزه‏ بگيرد و پاسى از شب‌هاى اين ماه را به دعا بپردازد، دامن و زبان خود را از آلودگى به حرام نگهدارد، چشمش را از هر چه حرام الهى است بپوشاند و از آزار ديگران بپرهيزد، مانند روزى که از مادر زاده شده است، از گناهان پاک مى‏شود.

مى‏گويد: عرض کردم: فدايت گردم! اين چه‏ حديث نيکويى است. حضرت فرمود: و اين چه شرط سختى است! من لا يحضره الفقيه/صدوق/باب فضل شهر رمضان/ج2/ص98

روزه و اخلاص

يکي از نکات مطرح شده  در احاديث پيرامون روزه، اين است که باعث تثبيت اخلاص در انسان مي‌شود و شايد وجه آن هم اين باشد که چون معمولاً روزه‌داري نمايان نيست و کسي که شخص روزه‌دار را مي‌بيند متوجه نمي‌شود، روزه است، از اين‌رو، روزه‌داري در تقويت اخلاص تأثير مهمي مي‌تواند داشته‌ باشد.

اميرالمؤمنين عليه‌السلام در جايي مي‌فرمايد: «فَرَضَ اللَّه‏... وَ الصِّيَامَ ابْتِلَاءً لِإِخْلَاصِ الْخَلْق‏...؛ خداوند روزه را براي آزمايش اخلاص واجب کرده است». نهج‌البلاغه/حکم و مواعظ244

حضرت زهرا سلام الله عليها در بخشي از خطبه فدکيه مي‌فرمايد: «...وَ الصِّيَامَ تَثْبِيتاً لِلْإِخْلَاصِ...؛ خداوند روزه را براي تثبيت اخلاص قرار داده است». علل الشرايع/ج1/ص248

هفت ثمره براي روزه

على بن ابى طالب عليه‌السلام ضمن حديثى مي‌فرمايد: رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: هيچ مؤمنى نيست که ماه رمضان‏ را فقط براي رضاي خدا روزه‏ بگيرد مگر آن‌که خداى تبارک و تعالى هفت صفت را براى او ثابت و لازم فرمايد:

اول، آن‌چه از حرام در تنش باشد آب مي‌شود.

دوم، به رحمت خدا نزديک مي‌شود.

سوم، کفاره گناه حضرت آدم را داده.

چهارم، خدا سختى مرگ را بر او آسان کند.

پنجم، در روز قيامت از گرسنگى و تشنگى در امان است.

ششم، خدا از خوراک‌هاى پاکيزه بهشت به او مي‌خوراند.

هفتم، برگه بيزارى از آتش دوزخ به او مي‌دهد.

على عليه السلام عرض کرد يا محمد صلوات الله عليه و آله، راست فرمودى. خصال/صدوق/باب هفت تايي/ ج2/ص346

نتيجه روزه‌خواري

يونس بن حمّاد رازى نقل کرده است که از امام صادق عليه‌السلام شنيدم که فرمود: «هر کس [عمدا و بدون عذر موجّه شرعى] يک روز از ماه رمضان را روزه نگيرد، روح ايمان را از دست مى‏دهد». ثواب الاعمال و عقاب الاعمال/شيخ صدوق/ص236

والحمدلله ربّ العالمين