نقش آمريکا در تاخير مذاکرات ايران و 1+5
اين روزها در برخي محافل شنيده ميشود که برخي معتقدند برگزار نشدن يا به عبارتي تاخير در جريان مذاکرات 1+5 با ايران به علت شکل نگرفتن تيم جديد سياست خارجي آمريکاست و حتي عدهاي با اين نگاه اعتقاد دارند آمدن فردي تقريبا ميانهرو مثل جان کري ميتواند حتي در روند مذاکرات تاثير مثبتي بگذارد. بايد اينگونه گفت که معمولا سياست خارجي آمريکا با تغيير يک وزير تغييري نميکند و آنها طي يک چارچوب مشخص و در راستاي سياستهاي کلي حرکت ميکنند و شايد تنها استراتژيها بتواند مقداري روي کار تاثير بگذارد.
اما اينکه فکر کنيم تغيير افراد در کاخ سفيد ميتواند روند سياست خارجي آمريکا با ما را تغيير دهد نوعي خوشبيني است. در حال حاضر در جريان مذاکرات ايران و 1+5 نقش آمريکا بسيار پر رنگ است؛ آنها ميخواهند مذاکرات را کش دهند و اميدوارند با طولاني شدن اين جريان بتوانند با تحريمهايي اعمال شده و همچنين در نظر گرفتن تحريمهاي بيشتر به ايران فشار بياورند که امتيازات بيشتري بگيرند به همين جهت هر بار يکسري بهانه مثل تاريخ مذاکره يا محل مذاکره را عنوان ميکنند تا جريان بيشتر کش پيدا کند. مورد ديگري هم که مرتب اين روزها درباره آن صحبت ميشود محل مذاکرات است.
دورهاي قبلي در سوئيس، روسيه، ترکيه و عراق برگزار شد اما دور جديد ظاهرا قرار است در کشوري ديگر برگزار شود که يکي از گزينهها، مصر است. مصر بعد از رفتن حسني مبارک به دنبال بازگشت به دوران طلايي تاريخي خود و به عبارتي همان مصر زمان جمال عبدالناصر است و به نوعي ميخواهد ليدر جهان عرب باشد. هدف دولت جديد مصر اين است که بتواند اوضاع خودش را در سطح بينالملل ارتقا دهد؛ راهبرد جدي محمد مرسي هم اين است که ايران را به عنوان يک کشور مسلمان غيرعرب به مصر بکشاند و به اين وسيله موقعيت خودش را بين کشورهاي حاضر در جلسه و جهان عرب تقويت کند.
قزاقستان هم که به تازگي براي ميزباني اعلام آمادگي کرده است با اشاره روسها حرکت ميکند. اين کشور چند سالي است که از شوروي جدا شده ولي هنوز ردپاي سياست روسها در روابط خارجي آنها ديده ميشود. قزاقستان در حد و اندازه ميزباني اين مذاکرات نيست و تنها علت ميزباني آنها اين است که روسها ميخواهند به لحاظ شرايطي که وجود آمده هر چه سريعتر مذاکرات خاتمه پيدا کند.
نکته ديگري که قابل ذکر است موضع سرگئي لاوروف است که اعلام کرده «بهتر است ايران و قدرتهاي جهاني دست از بچه بازي بکشند.» اين حرف وزير خارجه روسيه در واقع يک نوع تذکر به خود است؛ اينکه روسها طي اين چند وقت سيگنالهايي را از طرف آمريکا و کشورهاي همسو با کاخ سفيد دريافت کردهاند مبني بر اينکه اوضاع به سمتي ميرود که بايد سريعتر پرونده هستهاي ايران به نتيجه برسد. از طرف ديگر به نظر ميرسد در مقطع فعلي روسيه نميتواند مانند قبل بر دولت بشار اسد تاثير بگذارد؛ چراکه آنها طي سال گذشته ليبي را از دست دادهاند و تنها ايران باقي مانده که روسيه تلاش ميکند موضوع هستهاي اين کشور را هم به نوعي حلوفصل نمايد.